SINIFTA 5 ZOR KİŞİLİK VE ONLARLA BAŞEDEBİLME

Bu yıl "zor" öÄŸrencilerin bile derslere odaklanmasını saÄŸlayabilmek için olumlu davranış yönetimini kullanın.

Her öÄŸretmen gibi ben de bir sınıfı idare etmenin ne kadar önemli bir iÅŸ olduÄŸunu biliyorum. Kendi çalışma yerim olan Avustralya'da ve dünyanın görev yaptığım çeÅŸitli yerlerinde farklı yeteneÄŸe, geçmiÅŸe ve mizaca sahip 25 ya da daha fazla öÄŸrenciyi alıp birlikte çalışan, haklara saygı duyan bir grup oluÅŸturmanın ne kadar zahmetli bir iÅŸ olduÄŸunu tekrar tekrar gördüm. Belirli türlerdeki öÄŸrenci davranışları (her sınıfta görülmesine karşın yine de can sıkıcı olan) bu iÅŸi baÅŸarılması daha zor hale getirir.

 Bu yazıda aÅŸağıdaki kiÅŸilik türleri için iÅŸe yarayan stratejileri bulacaksınız: 

1.      Gevezeler

2.      Yapışkanlar

3.      Boykotçular

4.      Tartışmacılar

5.      Somurtkanlar

1. GEVEZELER

Gözlemci olduÄŸum bir sınıfta öÄŸretmen grup etkinliklerinden önce bir noktayı açıklıyor; tam bu anda bir öÄŸrenci diÄŸerine dönüp fısıldamaya baÅŸlıyor.

ÖÄŸretmen: "Dilek ve Gülhan, Dersi anlatmaya çalışıyorum!"

Dilek: "Ama ben konuÅŸmuyordum!"

ÖÄŸretmen: "Dilek, seni Gülhan ile konuÅŸurken gördüm. Ben ders anlatırken konuÅŸma. Dikkatini buraya ver."

Dilek: "Hocam yapmayın. Gülhan sadece bana çalışmayla ilgili bir soru sordu!"
ÖÄŸretmen: "Beni dinle— Kimin ne söylediÄŸi beni ilgilendirmez.

(ÖÄŸretmen doÄŸal olarak sinirlenmiÅŸtir; özellikle Dilek'nın ses tonundan ve el kol hareketlerinden dolayı.)

Dilek: "Ama, Gülhan "

ÖÄŸretmen: "Dilek!" Bu yüksek ses tonunu ÅŸöyle bir ifade izler: "Bir kelime daha söylersen..." ya da azarlayıcı bir tonda "... bıktım usandım". Her iki durumda da zarar verici bir yan vardır.

Ä°ZLENECEK STRATEJÄ°LER

·         Olumlu bir yönlendirmede ya da anımsatmada bulunun ve ardından teÅŸekkür edin.

Ä°stemediÄŸiniz davranışa deÄŸil istediÄŸinize odaklanın; ÖrneÄŸin "Karışma" demek yerine "Teker Teker" ya da "Görgü kurallarımızı hatırlayalım" gibi. Yönlendirmeleri kısa tutun; sorun üzerinde çok fazla durmaktan kaçının. Buna ek olarak, davranış hedefimize daha uygun bir mesaj verdiÄŸinden dolayı düzeltme yaparken bile "lütfen"e ek olarak kimi zaman "teÅŸekkürler" sözcüÄŸünü kullanmanın daha etkili olduÄŸunu gördüm.

·         Ses tonunuzu ve beden dilinizi seçin.

ÖÄŸrenciler tarafından nasıl duyulduÄŸumuz büyük ölçüde bizim sözsüz davranış biçimlerimize baÄŸlıdır. "Sessiz adımlarla lütfen,. TeÅŸekkürler" ifadesini alaycı bir ses tonuyla ve parmağınızı öÄŸrencilere doÄŸru sallayarak söyleme olumlu sözcüklerin hepsini bir çırpıda yok eder. Ses tonunuzu, bakışınızı, öÄŸrenciye yakınlığınızı ve beden dilinizi sürekli kontrol altında tutun.

·         Stratejik aralar vermeyi deneyin.

ÖÄŸretmenler dikkati çekmek ya da korumak istediklerinde duraklamaların bilinçli kullanımı yardımcı olabilir. Gerekli talimatı vermeden önce kullanılan bir ara öÄŸrencilerin size bakmasını, sizi dinlemesini ve hemen ardından yanıt vermesini saÄŸlayabilir. ÖÄŸretmen odanın diÄŸer köÅŸesinde konuÅŸan iki öÄŸrenciye seslendiÄŸinde "Dilek, Gülhan ne yapıyorsunuz?" büyük olasılıkla onlar yalnızca kendi adlarının söylendiÄŸini duyacaklar, sorunun ne olduÄŸunu anlamayacaklardır bile. Önce öÄŸrencilerin adlarıyla (daha otoriter bir tonda) baÅŸlayıp bir ara verdikten sonra yönlendirmeyle devam etmek daha iyi fikirdir.

·         Nasıl yönlendireceÄŸinizi bilerek dikkati asıl konunun üzerinde tutun.

KonuÅŸan öÄŸrencilerden önlerine dönüp konuÅŸtuÄŸunuz sürece dinlemelerini isteyerek dikkatimizi birincil davranış sorununa (bizim öÄŸretme ve diÄŸerlerinin öÄŸrenme haklarını öncelikle etkileyen davranış biçimi) vermiÅŸ oluruz. ÖÄŸrenciler tartışır ya da surat asarlarsa bu davranış sırası gelmeden konuÅŸma sorununa yönelik olmaz. Yeniden yönlendirme, ikincil konulara dikkatimizi vermek yerine kurallara, haklara veya verilen talimatlara odaklanma ÅŸeklidir. ÖÄŸrencilerin görüÅŸlerine bir parça katılıp (öÄŸrencilerin duygularına deÄŸer verip) sonra çabucak asıl konuya dönerek bunu yapabilirsiniz.

UYGULAMALI STRATEJÄ°LER

ÖÄŸretmen ödevi açırkarken Dilek ve Gülhan özel olarak konuÅŸup diÄŸerlerini rahatsız ediyorlar. ÖÄŸretmen konuÅŸmayı keser. Kimi zaman bilinçli olarak yapılan bir duraklamanın tek başına öÄŸrencilerin dikkatini çekmeye yettiÄŸinin farkındadır — ama bu sefer iÅŸe yaramaz. Bu yüzden o kızlardan önlerine dönüp dinlemelerini ister: "Gülhan . . ., Dilek . . ., lütfen önünüze dönüp dinleyin, teÅŸekkürler." Dilek darılmış bir ÅŸekilde "ama biz sadece ödev hakkında konuÅŸuyorduk" der. Bu noktada öÄŸretmen söylenen ÅŸeyin doÄŸru olup olmadığıyla ilgilenmez. Konuyu baÅŸka bir yöne çevirir:

"Ders hakkında konuÅŸuyor olabilirsiniz ama önünüze dönüp dinlemenizi istiyorum, teÅŸekkürler. Bu anlattıklarımızı bilmeniz gerekiyor." Dilek'nın kırgınlığı ya da küslüÄŸü sürerken (ama sesini çıkarmadan) öÄŸretmen dikkatinizi sınıfın geri kalanına verir ve konuÅŸmasına kaldığı yerden devam eder.

2. YAPIÅžKANLAR

Bir sonraki tiplememizde küçük sınıflardan birindeki kompozisyon dersinde öÄŸrencilerin başındayız. Halid sınıfın diÄŸer yanından seslenir.

Halid: "ÖÄŸretmenim, öÄŸretmenim, bakar mısınız?"

ÖÄŸretmen: "Bir dakika Halid."

Halid: "Ama öÄŸretmenim bundan sonra ne yapacağımızı bilmiyorum!"

ÖÄŸretmen: "Dinle, aynı anda hem orada hem burada olamam deÄŸil mi?"

Halid: (aÄŸlamaklı bir tonda) "Ama öÄŸretmenim. . ."

ÖÄŸretmen: "Tamam, tamam!" ÖÄŸretmen, onun her çağırışında kendisine yardımcı olmaya gideceÄŸi gibi asılsız bir düÅŸünceyi kuvvetlendirerek ona yardımcı olmaya gider.

Ä°ZLENECEK STRATEJÄ°LER

·         Bilinçli olarak duymamazlıktan gelmeyle baÅŸlayın.

Bilinçli olarak duymamazlıktan gelme, belirli davranışları gözardı etmek ve dikkatleri dersin akışı üzerinde tutmak ya da olumlu davranışları farketmek ve desteklemek amacıyla öÄŸretmenlerin bilinçli olarak aldıkları bir karardır. ÖÄŸrenciler kısa zamanda 'kurallara uyup parmak kaldıran ve bekleyen' öÄŸrencileri öÄŸretmenlerin dinlediklerini anlayacaklar ve kurallara uymaya çalışacaklardır.

·         El iÅŸaretleriyle basit yönlendirmeleri/anımsatmaları birleÅŸtirin.

Bilinçli olarak duymamazlıktan gelme iÅŸe yaramazsa ve öÄŸrencinin davranışı diÄŸer öÄŸrencilerin öÄŸrenmesini ya da sizin öÄŸretmenizi etkiliyorsa basit bir yönlendirmede bulunmayı ya da anımsatmayı deneyin: "Söz almadan önce parmak kaldırın, lütfen" ya da "sınıf içindeki kurallarımız neydi?" Sözlü yönergelerinizi güçlendirmek ya da kimi zaman onların yerine kullanmak açısından el iÅŸaretli çok etkili olabilir (özellikle sene başından beri bunları kullanmaya baÅŸladıysanız). ÖrneÄŸin, öÄŸrencinin beklemesi gerektiÄŸini belirtmek için elinizi dur anlamında kaldırın ya da çocuÄŸa parmak kaldırması gerektiÄŸini anımsatmak için bir parmağınızı konuÅŸmaması gerektiÄŸi anlamında aÄŸzına koyup diÄŸer parmağınızı havaya kaldırabilirsiniz.

·         ÖÄŸrencilere seçenekler sunun.

Verilen ödev öÄŸrenciye özel deÄŸilse "bana sormadan önce çevrendeki üç arkadaşına sor" türünde bir yöntem oturtabilirsiniz. ÖÄŸrencileri izlenmesi gereken iÅŸlemler konusunda birbirlerine yardımcı olmaya, masalarında sessizce bilgi alışveriÅŸinde bulunmaya ve ancak son çare olarak sizin yardımınızı istemeye teÅŸvik edin.

UYGULAMALI STRATEJÄ°LER

Birinci sınıflardaki bir sanat etkinliÄŸi sırasında öÄŸrencilerin arasında dolaşıp kilden yaptıkları ÅŸekiller hakkında konuÅŸuyorum. Sıraların birinde bir öÄŸrenciyle konuÅŸurken diÄŸer yanımdaki birisi elbisemi çekiÅŸtirme baÅŸlıyor: "ÖÄŸretmenim, ÅŸuna bakın, yaptığıma bakın!" Bakabilirim ya da çekilmesini söyleyebilirim ama bunun yerine bilinçli olarak duymamazlıktan geliyorum. En sonunda pes ediyor, parmağını kaldırıp bekliyor. Böyle yapmamış olsaydı elimi kaldırıp "bekliyoruz" anlamına gelen bir iÅŸaret yapar ve dikkatimi daha önce konuÅŸmakta olduÄŸum öÄŸrenciye tekrar verirdim. Her iki durumda da ilk öÄŸrenciyle iÅŸimi bitirip diÄŸerine döndüÄŸümde hala sessizce beklediÄŸini görürsem çalışmasını görmeye can atar bir ÅŸekilde yanına giderim.

3. BOYKOTCULAR

Üçüncü sınıftakilerin tümü harita çizme projeleri üzerinde harıl harıl çalışıyorlar, David dışında. O, morali bozuk bir ÅŸekilde havaya bakıyor. ÖÄŸretmeni onun bu çalışmayı yapabileceÄŸini çok iyi biliyor. ÖÄŸretmeni deli eden asıl sorun da bu.

ÖÄŸretmen: "David, niçin çalışmıyorsun?"

David: (iç çekerek) "Bilmiyorum"

ÖÄŸretmen: "Ödevle ilgili bir sorunun mu var?"

David: "Eveet . . . coğrafya sıkıcı geliyor."

ÖÄŸretmen: "Sıkıcı öyle mi? Bak iÅŸte bu çok kötü. Ne yazık ki orada oturup haritayı tamamlayıncaya kadar canının sıkılmasına katlanman gerekiyor. . . . Bunu tamamlamanın ne kadar süreceÄŸi beni hiç mi hiç ilgilendirmiyor!"

Bu süre boyunca David önüne kapanıyor ve tartışma sürüp gidiyor.

Ä°ZLENECEK STRATEJÄ°LER

·         ÖÄŸrencilere sonuçlarıyla birlikte seçenekler sunun.

ÖÄŸrenciler ödevleri ağırdan alıyor ya da yapmıyorlarsa onları doÄŸrudan bir seçeneÄŸe ya da sonuca yönlendirin. "Ödevini ÅŸimdi yapmazsan onu ders dışındaki boÅŸ zamanlarında yapman gerekecektir" demek, özellikle boÅŸ zamanını satranç, kiÅŸisel çalışmaları ya da bilgisayar oyunlarıyla geçiriyorsa iÅŸe yarayacaktır. Kullandığınız dil, öÄŸrencilere davranışlarının kendi sorumlulukları altında olduÄŸu ve nasıl davrandıkları konusunda denetime sahip oldukları mesajını verecektir.

·         Çalışmaya yeniden dönmesi için süre verin.

Çalışmaya yeniden dönmesi için verilen süre, öÄŸretmenin düzeltici yönlendirmesine yanıt vermesi için öÄŸrenciye verdiÄŸi süredir. ÖÄŸrenciye bir yol önerdikten ya da bir anımsatma yaptıktan sonra öÄŸretmen sakin bir ÅŸekilde sınıfta göz gezdirebilir ya da baÅŸka bir öÄŸrenciyle uÄŸraÅŸmak için dönebilir. Böyle yapmakla öÄŸrencinin yönlendirildiÄŸi ÅŸekilde davranacağını beklediÄŸi mesajını iletir. Bu, öÄŸrencilerin isteklere uyarken incinmemelerini saÄŸlarken öÄŸretmenlerin de gereksiz, uzun tartışmalara girmelerini önler.

·         Ä°liÅŸkiyi yeniden kurun.

Bir düzeltme yaptıktan ve öÄŸrenci de buna uyduktan sonra (gönülsüzce de olsa) ders sırasında daha sonra yanına gidip iliÅŸkinizi yeniden kurmak önemlidir. Bunu olumlu bir kaç sözcük fısıldayarak ("Böyle çalıştığını görmek çok güzel...") ya da sadece gülümseyip başınızı onaylayarak bile yapabilirsiniz. Bu, çocuÄŸa iliÅŸkinizin hala sorunsuz olduÄŸu (düzeltmeyi bir kenara koyarsak) ve onun sizin gözünüzde hala iyi bir yere sahip olduÄŸu izlenimini verir. Kısa bir teÅŸekkür ya da onay "Çabalarını farkediyorum" anlamına gelir ve arada herhangi bir kırgınlığın olmadığı mesajını da verir.

UYGULAMALI STRATEJÄ°LER

David ve öÄŸretmeni arasında geçen konuÅŸmaya yeniden dönelim.

ÖÄŸretmen: "David . . . Ödevini ÅŸimdi yapmazsan bunu teneffüste yapmak zorunda kalacaksın."

David: "Ama bu hiç adil deÄŸil." Kollarını kavuÅŸturur ve somurtur.

ÖÄŸretmen: "Belki öyle ama bu senin seçimin."

ÖÄŸretmen yürür ve David'e iÅŸe yeniden dönebilmesi için zaman verir. ÖÄŸretmenin kendisine bakmadığından emin olduktan bir kaç dakika sonra gönülsüzce de olsa David çalışmasına devam eder (aslında öÄŸretmeni onu yan gözüyle izleyebiliyordur). Teneffüs zili çaldıktan sonra öÄŸretmeni onunla yeniden konuÅŸur.

ÖÄŸretmen: "DoÄŸru kararı verdiÄŸine sevindim David." O oynamaya giderken öÄŸretmeni de aferin anlamında koluna hafifçe vurur.

4. TARTIÅžMACILAR

Her okulda öÄŸretmenlerine kafa tutan, karşılık veren ve hiçbir sözün altında kalmak isteyen öÄŸrenciler olur. Bu tür kiÅŸilerin niçin suçsuz oldukları, yapılanın niçin adil olmadığı, öÄŸretmenlerin niçin onlara taktıkları konusunda on ayrı neden ve açıklama sıralayabilirler. Asıl ÅŸaşırtıcı olan öÄŸretmen ve öÄŸrenci arasındaki tartışmaların çoÄŸunun aÅŸağıdaki son sınıf örneÄŸinde olduÄŸu gibi ufak tefek, önemsiz konularla baÅŸlamasıdır.

ÖÄŸretmen: "Jason, niçin masanda deÄŸilsin?"

Jason: "Sadece Dimi'den bir cetvel istiyordum!"

ÖÄŸretmen: "Bana bak, sakın yalan söylemeye kalkma. Cetvel istemiyordun. Seni gördüm. (ÖÄŸretmen Jason'ın suratında 'seni kandırıyorum' anlamına gelen sırıtmayı gördüÄŸü için daha da sinirlenir.) Bu davranışından bıktıp usandım!"

Jason: "Bu arada cetvel isteyip istemediÄŸimi nereden biliyorsunuz? Dimi'ye sorabilirsiniz." (Öfkeli bir ÅŸekilde kollarını kavuÅŸturur. Tüm sınıf onu izliyordur.)

ÖÄŸretmen: "Çok akıllı olduÄŸunu sanıyorsun deÄŸil mi? Bak sana ne diyeceÄŸim. . ." Bu noktada, Jason ağır kanlı ve kızgın bir ÅŸekilde sandalyesine yaslanırken ufak bir söylev baÅŸlar. Önceki atışmalardan canı sıkılan öÄŸretmen Jason'ın suratında tehditkar bir ifadeyle sandalyeye yaslanışını göze batan bir terbiyesizlik olarak yorumlar. Tartışmayı sürdürüp öÄŸrenciye meydan okur.

Teacher: "Sen ne yaptığını sanıyorsun, ha?"

Ä°ZLENECEK STRATEJÄ°LER

·         Birincil davranışı ikincil davranıştan ayırt edin.

Jason'ın öÄŸretmenleri onu sorunlu bir çocuk olarak anlatırken düÅŸündükleri ikincil davranışlarının toplamı (ondan daha öncelikli olan birincil davranışlardan ağırlığı duygusal olarak daha fazla olduÄŸundan). ÖÄŸretmenin sorusuna verilen "Evet" yanıtı bile hem kulağı hem gözü rahatsız edebilir. KonuÅŸma tonlarını, biçimlerini ya da sözcüklerini suçlamak istersek öÄŸrencilerin ikincil davranışlarına fazla tepki göstermemiz ya da onlara odaklanmamız kaçınılmazdır. En azından ÅŸimdilik birincil davranışlara odaklanın.

·         Gereksiz tartışmalardan kaçının.

Kavgacı bir öÄŸrenciyi doÄŸrudan kontrol edemesek de kavgalarla nasıl baÅŸedebileceÄŸimizi kontrol edebiliriz. Tepki gösteren ya da savunmaya geçen düzeltmeler, özellikle beden dili biraz saldırgansa, tartışmayı uzatır ve dikkatimizi özgün konudan uzaklaÅŸtırır. ÖÄŸenciler tartışmalarını hiçbir zaman uysal olmayan yaşıtlarının önünde sürdürebilirler. Kendinize güvenli ama nazik olun, öÄŸrenciyi asıl konuya yeniden yönlendirin ve tartışarak, kavga ederek ya da düÅŸmanca taktiklerle ikincil davranışlara esir olmayın.

·         Dersten sonra karşılıklı görüÅŸmeler planlayın.

Tartışan birinin ikincil davranışlarını o an için görmemezlikten gelme sizin avantajınıza olsa da bu konuda bir ÅŸey yapmamanız gerektiÄŸi anlamına gelmez (özellikle öÄŸrenci bu tür davranışları alışkanlık haline getirmiÅŸse). Dersten sonra karşılıklı görüÅŸme planlayıp öÄŸrenciye ikincil davranışının nasıl gözüktüÄŸünü ya da anlaşıldığını ve karşılıklı haklarımızı nasıl etkilediÄŸini anlatabilir (hatta gösterebilirsiniz). Dersten sonra karşılıklı görüÅŸmeler hakkında daha fazla bilgi için Somurtkanlar bölümüne bakın.

UYGULAMALI STRATEJÄ°LER

BaÅŸka bir son sınıfta Bradley'nin ödevine baÅŸlamadığını farkettim. Yanına gidip sıradan bir tarzda sordum: "Bradley, henüz baÅŸlamamışsın sanırım. Bir sorun mu var?" Davranışlarım cana yakındı. "Evet, ÅŸey, kalemim yok, nereden bulabilirim?" yanıtına "Sorun deÄŸil, benimkini ödünç alabilirsin" diye karşılık verdim (ne zaman son sınıf öÄŸrencileriyle ders yapsam yanıma kurÅŸun, tükenmez kalemler, cetveller ve silgiler alırım - sorunları önleyici bir idare tarzı). Kendi kendine bir ÅŸeyler mırıldanıp sesini azaltıp önüne bakarak "Evet, ÅŸey cetvelim yok" dedi. ÖÄŸretmen masasındaki malzeme kutusunu göstererek "benimkilerden birini ödünç alabilirsin" yanıtını verdim. "Åžey, benim kağıdım da yok" derken sesi oldukça sinirli bir tona bürünmüÅŸtü. Zavallı çocuk! Oyununu bozuyordum. Alaycı olmaya çok müsaittim ama "Masamda kağıt da var" yanıtını verdim. "Daha sonra gelip nasıl gittiÄŸine bakarım" diye de ekledim. Bu son yardımsever açıklamadan sonra eminim içinden küfretmiÅŸtir. Ben uzaklaşırken ihtiyacı olan ÅŸeyleri almak üzere öÄŸretmen masasına doÄŸru gittiÄŸini gördüm. Daha sonra ders sırasında homurtuları konusunda kendisini kontrol edebildiÄŸi için onu takdir ettim. Terbiyeli olmak zor iÅŸtir.

5. SOMURTKANLAR

Veronica çok sevilen, parlak bir beÅŸinci sınıf öÄŸrencisi. Ödevlerini yapması konusunda bir sorunu olmasa da öÄŸretmeni onun davranış sorunları olduÄŸundan yakınıyor. O sınıfla yaptığım ilk dersimde Veronica'nın ders sırasında sürekli gezindiÄŸini ve diÄŸer öÄŸrencilerle sohbet ettiÄŸini farkettim. Bilinçli olarak bir süre bunu görmezden geldim ama sonraları onu kendi masasına dönmesi konusunda uyardım. Gözleri tavana bakarak, ıslık gibi bir sesle "Sadece Michelle'den silgi alıyordum" dedi. Bu sırada çıkardığı "cık cık" sesleri ve baÅŸka yöne çevirdiÄŸi gözleriyle somurtkan karşılığı tamamlanır (en sık görülen ikincil davranış). Hemen hemen onu her düzeltiÅŸimde, basit anımsatmalar bile olsa, bu durum tekrar ederdi. Sınıfta bu tür davranışların çoÄŸunu yönlendirip gerginliÄŸi azaltmaya çalıştım ama en sonunda baÅŸka bir ÅŸeyler yapılması gerektiÄŸine karar verdim.

Ä°ZLENECEK STRATEJÄ°LER

·         Gerekiyorsa okuldan sonra bir sohbet ayarlayın.

Bu tür kısa konuÅŸmalar (etik açıdan kapı açık olarak) öÄŸrencilerin davranışları açısından ders sırasında neler olduÄŸunu aydınlatmanızı saÄŸlamak için çok uygundur. ÖÄŸrencilere, alışkanlık haline gelmiÅŸ ikincil davranışlarının sınıf hakları ve sorumluluklarına göre kabul edilemez olduÄŸunu anlatmamız çok önemlidir. Bu tör sohbetlerin yılın baÅŸlarında yapılmaya baÅŸlaması ikna edici olması bakımından oldukça etkili olur (yılanın başının küçükken ezilmesi yaklaşımı). Böylece öÄŸrenciler öÄŸretmenin her zaman belirli davranışları dersten sonra takip edeceÄŸi mesajını almış olurlar.

·         Davetinizin zamanlamasını iyi yapın.

ÖÄŸretmenler öÄŸrencileriyle dersten sonra konuÅŸmak isterlerse teneffüs zili çalmadan hemen önce kalmalarını istemek daha iyi olabilir. Böylece, "Niçin?", "Neden Ben?" ya da "Ne Yaptım?" gibi gereksiz tartışmaları önlemiÅŸ olursunuz.

·         Olumlu mesajlar vermeye çalışın.

Ä°kazlarımızın, düzeltmelerimizin ve gerilmiÅŸ iliÅŸkilerin onarımının süren bir iliÅŸkili sayesinde mümkün olabileceÄŸini unutmayalım. Olumlu bir ses tonuyla ve arkadaÅŸça konuÅŸun, parmağınızı sallamak gibi tehdit edici beden dilinden kaçının. Söylev çekmektense karşılıklı konuÅŸmak daha iyidir.

·         Sorunlu davranışı yansıtmayı önerin.

Birçok öÄŸrenci ikincil davranışının nasıl gözüktüÄŸünün farkında deÄŸildir. Onlar olayları bizim gözlerimizle göremezler. ÖÄŸretmenler çoÄŸu zaman bu tür davranışları kaba ve otoritelerini sarsıcı bir davranış olarak görürler. Bizim deÄŸer yargılarımıza göre kaba olan ÅŸey aslında zayıf sosyal beceriler, kötü alışkanlıklar, öÄŸrencinin dikkat çekme isteÄŸi ya da sınıf ortamında gücünü gösterme arayışından ibarettir.

 Davranışlarında neler gördüÄŸümüzü yansıtıp duygularımızı açıklayabilirsek ve saygı ya da adil muamele görmeleri için onları sınıf kurallarına uymaya davet edersek en azından kabalıktan ne anladığımızı ve böyle davranışların iliÅŸkileri nasıl zedelediÄŸini açıklamış oluruz.

UYGULAMALI STRATEJÄ°LER

Teneffüs zilinden hemen önce Veronica'ya dersten sonra birkaç dakika kalmasıni söyledim. Ä°ncinmiÅŸ bir tonda "Niçin?" diye sordu. Bunu duymazdan gelip sınıfı dışarı çıkardım. Sınıf dışarı çıkarken Veronica ellerini kavuÅŸturup duvara yaslandı. Veronica'ya biraz önce derste bir sorun olup olmadığını sordum.

Veronica: (gözleri yere bakarak bastırmaya çalıştığı bir somurtkanlıkla) "Hayır."

ÖÄŸretmen: "Dersten sonra kalmanı istediÄŸim için belki de kızgınsın ya da moralin bozuk, öyle mi?"

Veronica: "Evet. Kötü ne yaptım?"

ÖÄŸretmen: "Masanı dönmeni söylediÄŸim zamanı hatırlıyor musun? Ne yaptığını ve ne söylediÄŸini anımsıyor musun?" Bu noktada Veronica önemsiz bir bakış fırlattı.

ÖÄŸretmen: "Ne dediÄŸini sana göstermemi ister misin?"

Veronica: "Efendim?"

ÖÄŸretmen: "Dur sana göstereyim."

Bu noktada onun sabahki duruÅŸunu, el kol hareketlerini ve ses tonunu başını sallayışıyla ve kaba bakışıyla yansıtmaya çalıştım. Kısa bir gösterimden sonra gülümseyerek solümü tamamladım. Veronica gönülsüzce gülümseyerek savunmaya geçti: "Bunu her zaman yapmıyorum". "Evet her zaman deÄŸil" diyerek sürdürdüm "ama bu davranışları çok sık yapıyorsun. Ben sana bu ÅŸekilde davranmıyorum Veronica. Bu ÅŸekilde konuÅŸtuÄŸunda ses tonundan ve söyleyiÅŸ ÅŸeklinden dolayı saygızlık haline geliyor".

Veronica: "Åžey, bunu yapmak istememiÅŸtim."

ÖÄŸretmen: "Olabilir, sen bunu kasdetmemiÅŸ olabilirsin ama senin ne söylediÄŸin ve nasıl anlaşıldığı bu."

Bu durumda öÄŸrencilerden bazıları geliÅŸigüzel bir özür ifade ederler. "Gerçekten üzgün hissetmiyorsun, deÄŸil mi?" türünde bir yanıt vermekten kaçının. Saygı konusundaki okul kurallarını anımsatıp özrü kabul edin.

Kaynak: Bu yazı Bill Rogers'ın teacher.scholastic.com'daki yazısından uyarlanmıştır. Bill Rogers, Avustralya kökenli olan ve dünyada davranış yönetimi, stres ve öÄŸretmenlik konularında dersler veren bir eÄŸitim danışmanıdır.

elma.turkport.com/ogretmen/23301.html